Dit artikel wordt u aangeboden door State Street Investment Management
De redactie van Pensioen Pro draagt voor deze inhoud geen verantwoordelijkheid.

Impactbeleggen versus Sustainable Outcome Investing

Duidelijke en consistente terminologie is een fundamenteel onderdeel van duurzaam beleggen. Voor beleggers die voor zichzelf duurzame beleggingsdoelstellingen hebben vastgesteld, geldt dat die doelstellingen kunnen worden gewaardeerd ten opzichte van een duurzaamheidsspectrum, met aan het ene uiteinde een analyse van financiële materialiteit en aan het andere een nadruk op het nastreven van resultaten in de echte wereld. Binnen dit spectrum wordt de term ‘‘impactbeleggen” vaak door elkaar gebruikt met andere duurzame beleggingsbenaderingen, wat kan leiden tot onduidelijkheid en mogelijke ‘‘impactwashing’’.

Dit artikel schetst het perspectief van State Street Investment Management op deze uitdaging. We geven eerst een definitie van impactbeleggen en introduceren vervolgens een aanvullend kader, Sustainable Outcome Investing,(SOI), dat speciaal is ontworpen voor beleggers die zich richten op resultaten op de beurs.

De drie principes van impactbeleggen

Het Global Impact Investor Network (GIIN) definieert impactbeleggen als “investeringen die worden gedaan met de intentie om naast een financieel rendement ook een positieve, meetbare sociale en/of milieu-impact te bereiken”.[1] Deze definitie bestaat uit verschillende kernonderdelen. Als onder “impact” een veranderd resultaat wordt verstaan, dan zijn intentionaliteit  en bijdrage de belangrijkste elementen die nodig zijn om die verandering teweeg te brengen.[2] Om als impactbelegging te worden aangemerkt, moet de bijdrage van een belegging aanvullend zijn, wat betekent dat de bijdrage een positief resultaat moet opleveren dat anders niet zou zijn gerealiseerd.[3] Om dat concept te omschrijven wordt vaak de term additionaliteit gebruikt (“investor additionality”).

Het derde kernprincipe is meten: het kwantificeren van de daadwerkelijke verandering in uitkomst om te verifiëren dat de beoogde impact wordt bereikt. Intentionaliteit, bijdrage en meten vormen samen de basis van impactbeleggen.

Intentionaliteit

Intentionaliteit binnen een beleggingsstrategie is een belangrijk onderscheidend kenmerk ten opzichte van strategieën die duurzaamheidsfactoren voornamelijk beoordelen op basis van financiële materialiteit. Dit principe vergt een expliciete intentieverklaring dat naast een financiële doelstelling ook een specifiek sociaal of ecologisch resultaat wordt nagestreeft.[4] Impact kan daarom worden beschouwd als een derde element bij het samenstellen van een portefeuille voor impactbeleggingsstrategieën, naast risico en rendement.

De duurzaamheidsdoelstelling van een impactbeleggingsstrategie is doorgaans gestructureerd rondom een probleem in de echte wereld, waarbij het beoogde resultaat wordt gedefinieerd als een duidelijke, specifieke en meetbare doelstelling. Een belangrijk kenmerk van deze doelstelling is dat deze absoluut is, in plaats van relatief ten opzichte van een benchmark. Een impactdoelstelling kan bijvoorbeeld zijn dat er rechtstreeks moet worden bijgedragen aan een vermindering van de reële uitstoot van broeikasgassen (BKG), wat iets anders is dan de doelstelling dat de koolstofintensiteit van een portefeuille moet worden verlaagd ten opzichte van de benchmark daarvoor.

Intentionaliteit alleen is echter niet voldoende om een strategie als impactbeleggen te classificeren. Een expliciete intentie geeft verder geen uitleg over het mechanisme waarmee de impact moet worden bereikt en ook niet in welke mate. Daartoe is een analyse van het andere kernprincipe nodig: bijdrage en meten.

Bijdrage: asset versus belegger

De idee van de bijdrage beschrijft de manier waarop een belegging naar verwachting de beoogde impact zal hebben. Dit concept laat zich uitdrukken in twee afzonderlijke dimensies: assetcontributie  en  beleggerscontributie .

Assetcontributie verwijst naar de impact die wordt gegenereerd door de activiteiten van de onderliggende belegging zelf. Binnen deze logica zijn de producten en diensten van een bedrijf de outputs ervan. Een veelgebruikte methode om de impact van deze outputs te beoordelen is door inkomsten tegen elkaar uit te lijnen (“revenue alignment”), waarbij inkomsten worden gekoppeld aan specifieke ecologische en sociale activiteiten die een drijvende kracht vormen achter de realisatie van een bepaald gewenst resultaat.

Onder de beleggerscontributie wordt een weerslag verstaan van de manier waarop het eigen handelen van de belegger tot het beoogde resultaat heeft geleid. Daarbij moet worden aangetoond dat er sprake is van additionaliteit, het principe dat de belegging zelf een verandering heeft teweeggebracht die anders niet zou hebben plaatsgevonden. Het onderscheid tussen de assetcontributie en de aanvullende impact van de belegger is een cruciaal onderdeel van impactbeleggen. Een beleggingsstrategie die geen geloofwaardige link aantoont met de beleggerscontributie, kan daarom niet worden geclassificeerd als een impactstrategie.

Het Theory of Change (ToC)-kader

Een goed geformuleerde Theory of Change (ToC) is een cruciaal kader om de logica achter zowel de bijdrage van de belegging als die van de belegger aan te tonen. Het ToC-model is een logische keten die duidelijk maakt hoe verschillende componenten tot een uiteindelijke impact leiden. Meer specifiek:

  • Het toont assetcontributie aan door te verduidelijken hoe de activiteiten en outputs van een bedrijf (bijvoorbeeld via zijn producten en diensten) leiden tot resultaten in de echte wereld.
  • Het toont de bijdrage van de belegger aan door de rol van het kapitaal van de belegger te verduidelijken als een belangrijke input die de hele causale keten mogelijk maakt.

Het ToC-model biedt een causale keten, waarbij de inputs van een bedrijf (bijvoorbeeld kapitaal) via de kernactiviteiten worden gekoppeld aan zijn directe outputs, die op hun beurt kunnen leiden tot tastbare resultaten voor belanghebbenden en een bredere impact op lange termijn.[5]

Meten

Het derde principe, meetbaarheid, is het proces waarbij de reële impact wordt gekwantificeerd om te controleren of het beoogde resultaat ook daadwerkelijk is bereikt. Hoewel intentie en bijdrage gebaseerd zijn op aannames, toetst meetbaarheid de geldigheid van die aannames. Het beoordeelt of de beleggingsaanpak de beoogde impact daadwerkelijk oplevert.

De drie uitgangspunten van intentionaliteit, bijdrage en meetbaarheid zijn onderling verbonden. Het is echter de specifieke aard van het principe ‘bijdrage’, dat een geloofwaardige onderbouwing van de beleggerscontributie en additionaliteit vereist, die een impactbeleggingsstrategie fundamenteel definieert en onderscheidt.” Bijgevolg zou een benadering die dit specifieke element niet bevat, zelfs als er wel sprake is van “intentie” en “meten”, in een andere categorie van het spectrum van duurzaam beleggen vallen.

Toepassing: Uitdagingen op Public Markets

Het principe van beleggerscontributie heeft belangrijke gevolgen voor het ontwerp van de beleggingsstrategie. Omdat het meest directe mechanisme voor de beleggerscontributie het verstrekken van nieuw kapitaal is, sluit impactbeleggen het meest natuurlijk aan bij beleggingen op de private en, tot op zekere hoogte, de primaire markt. Het aantonen van additionaliteit van de belegger op openbare secundaire markten vormt echter een fundamentele uitdaging.

Bij beursgenoteerde aandelen vindt bijvoorbeeld het overgrote deel van de handel plaats op de secundaire markt. Bij deze transacties wordt er kapitaal uitgewisseld tussen beleggers en stroomt er geen nieuw kapitaal rechtstreeks naar de uitgever. Deze structuur maakt het moeilijk om additionaliteit aan te tonen, aangezien het directe causale verband tussen de belegging en een bepaalde specifieke impact niet duidelijk is.

Desalniettemin is er bij beleggers interesse om resultaten mee te nemen in het beleggingsproces op de beurs. Om aan deze behoefte tegemoet te komen, introduceert dit artikel het concept van  Sustainable Outcome Investing (SOI). Dit concept is niet bedoeld als vervanging voor het concept impactbeleggen, maar als een aparte benadering binnen het duurzaamheidsspectrum. Het richt zich op en is specifiek ontworpen voor de structuur van de beurs. Daarmee is het een nuttig kader voor beleggers die bepaalde duurzame resultaten nastreven, maar niet kunnen aantonen dat er sprake is van rechtstreekse additionaliteit van de belegger.

Sustainable Outcome Investing (SOI)

Het belangrijkste verschil tussen SOI en impactbeleggen is de focus en de prioritering van de doelstellingen. In de context van de beurs richt SOI zich op de assetcontributie in plaats van op de  beleggerscontributie .

Het doel van een SOI-strategie is het samenstellen van een portefeuille van assets waarvan de producten en diensten bijdragen aan bepaalde ecologische of sociale resultaten. Hoewel deze benadering door anderen wordt omschreven als “impactgericht” of “secundaire impact”, wordt hier de term Sustainable Outcome Investing gebruikt om de voortdurende focus op meetbare, duurzame resultaten te benadrukken.[6] De analyse richt zich op de resultaten die door de assets worden gegenereerd (assetcontributie), en niet op een claim dat er sprake zou zijn van aanvullende impact die door de acties van de belegger wordt voortgebracht (beleggerscontributie).

Figuur 1: De rol van bijdragen bij verschillende beleggingsdoelstellingen

Bron: State Street Investment Management, gebaseerd op het ABC Framework van het Impact Management Platform.

Een kader voor het identificeren van Sustainable Outcome Investing

De praktische toepassing van een SOI-strategie vergt een kader voor het identificeren van bedrijven die bijdragen aan het specifieke duurzame resultaat dat met de SOI-strategie wordt beoogd. Bij dit proces wordt gebruik gemaakt van een ToC om (KPI’s) te koppelen aan een duurzame doelstelling in de echte wereld.

Het proces begint met het definiëren van een ToC voor een bepaalde doelstelling, zoals de Sustainable Development Goal (SDG) 7 van de VN (Betaalbare en schone energie). Zoals Figuur 2 laat zien, kunnen KPI’s uit openbaar beschikbare bedrijfsgegevens vervolgens worden gekoppeld aan de verschillende fasen van de ToC. Op basis van onze interne analyse hebben we een aantal van zulke KPI’s geïdentificeerd, waaronder:

  • Inputs en activiteiten: aan de hand van KPI’s zoals R&D-uitgaven en kapitaaluitgaven (CapEx) kunnen de investeringen van een bedrijf in de ontwikkeling van oplossingen worden gemeten.
  • Outputs: Inkomsten uit producten en diensten die rechtstreeks bijdragen aan het resultaat (bijvoorbeeld uit technologie voor hernieuwbare energie) zijn een cruciale output-KPI.
  • Resultaten: gegevens zoals het aantal megawatt aan opgewekte hernieuwbare energie, het aantal betaalbare woningen dat is gebouwd of het aantal hectare herbebost land kunnen dienen als indicatoren voor reële resultaten.

Figuur 2: KPI’s koppelen aan de Theory of Change voor SDG 7

Bron: analyse van State Street Investment Management. Opmerking: de groene tekst geeft aan KPI’s waarvoor gegevens beschikbaar zijn die in de analyse zijn gebruikt. De zwarte tekst geeft andere aanvullende fasen van de ToC weer.

Zoals het voorbeeld voor SDG 7 in Figuur 2 laat zien, biedt deze methode een systematische manier om bedrijven te identificeren die bijdragen aan verschillende duurzame resultaten. Het gebruik van deze KPI’s kan een op data gebaseerde grondslag bieden voor zowel de samenstelling van de portefeuille als het meten van de resultaten, wat we in een volgend artikel verder zullen onderzoeken.

Conclusie

Inzicht in het verschil tussen impactbeleggen en Sustainable Outcome Investing kan beleggers erbij helpen geschikte benaderingen te vinden om zich in de markt op duurzame resultaten te richten. Duurzaam Resultaatbeleggen, dat gebruikmaakt van een Theory of Change-model, biedt een op data gebaseerd kader dat de nadruk legt op de assetcontributie. Door uit te gaan van deze benadering kunnen beleggers zich richten op het opbouwen van portefeuilles met de nadruk op duurzame resultaten in de echte wereld.

Ga voor meer informatie over het onderzoek van State Street Investment Management naar onze website.

[1] Global Impact Investor Network (GIIN). What is Impact Investing. (2024): https://thegiin.org/impact-investing/need-to-know/#what-is-impact-investing

[2] Impact Management Platform: Five Dimensions of Impact: https://impactfrontiers.org/norms/five-dimensions-of-impact/

[3] Caldecott, B., Clark, A., Harnett, E. et al. How sustainable finance creates impact: transmission mechanisms to the real economy. Rev World Econ (2024). https://doi.org/10.1007/s10290-024-00541-9

[4] FCA Sustainability Disclosure Requirements (SDR) and Investment labels. Policy Statement PS23/16: https://www.fca.org.uk/publication/policy/ps23-16.pdf

[5] GIIN. Guidance for Pursuing Impact in Listed Equities (2023): https://thegiin.org/publication/research/listed-equities-working-group/

[6] Busch, T., Bruce-Clark, P., Derwall, J. et al. Impact investments: a call for (re)orientation. SN Bus Econ 1, 33 (2021). https://doi.org/10.1007/s43546-020-00033-6

Informatie over risico’s

Marketingcommunicatie
Enkel voor gebruik door professionele klanten.

Belangrijke informatie

Beleggen brengt risico’s met zich mee, waaronder het risico van verlies van de hoofdsom.

De verschafte informatie vormt geen beleggingsadvies en er mag niet als dusdanig op worden vertrouwd. Dit mag niet worden beschouwd als een verzoek tot aankoop of een aanbod voor de verkoop van een effect. Dit houdt geen rekening met de specifieke beleggingsdoelstellingen, strategieën, belastingstatus of beleggingshorizon van enige belegger. Raadpleeg uw belastingconsulent en financieel adviseur.

Alle informatie is afkomstig van State Street Investment Management, tenzij anders vermeld, en is verkregen uit bronnen die betrouwbaar worden geacht, maar de juistheid ervan kan niet worden gegarandeerd. Er wordt geen verklaring of garantie gegeven met betrekking tot de huidige nauwkeurigheid, betrouwbaarheid of volledigheid van, noch aansprakelijkheid voor, beslissingen op basis van dergelijke informatie en er mag niet als zodanig op worden vertrouwd.

De informatie in deze communicatie is geen onderzoeksadvies of ‘beleggingsresearch’ en is geclassificeerd als ‘marketingcommunicatie’ in overeenstemming met de toepasselijke regionale regelgeving. Dat betekent dat deze marketingcommunicatie (a) niet is opgesteld in overeenstemming met wettelijke vereisten die zijn bedoeld om de onafhankelijkheid van beleggingsonderzoek te promoten, en (b) niet is onderworpen aan enig verbod op transacties vóór de verspreiding van beleggingsonderzoek.

Deze mededeling is gericht aan professionele klanten (dit omvat in aanmerking komende tegenpartijen zoals gedefinieerd door de relevante EU-toezichthouder), die zowel geïnformeerd als ervaren worden geacht met betrekking tot beleggingen. De producten en diensten waarop deze mededeling betrekking heeft, zijn enkel beschikbaar voor deze personen, en andere personen (waaronder particuliere klanten) mogen niet op deze mededeling vertrouwen.

De standpunten die hier worden weergegeven, zijn de standpunten van het State Street Investment Management Sustainable Investing Strategy Team per 15 september 2025, welke onderhevig zijn aan verandering op grond van omstandigheden op de markt, alsmede andere omstandigheden. Dit document bevat bepaalde verklaringen die als toekomstgerichte verklaringen kunnen worden gezien. Merk op dat dergelijke verklaringen geen garantie vormen voor toekomstige prestaties en de eigenlijke resultaten of ontwikkelingen kunnen wezenlijk verschillen van die projecties.

De resultaten van een portefeuille met effecten, waarin bedrijven zijn uitgesloten die niet voldoen aan de criteria voor een duurzaamheidsstrategie zoals deze gelden voor deze specifieke portefeuille, kunnen achterblijven bij de resultaten van een portefeuille met effecten waarin dergelijke bedrijven wel zijn opgenomen. De criteria voor duurzaamheidsstrategie van een portefeuille kunnen ervoor zorgen dat de portefeuille belegd is in sectoren of effecten die een lager resultaat behalen dan de markt als geheel.

Dit werk mag zonder de uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van State Street Investment Management niet geheel of gedeeltelijk worden gereproduceerd, gekopieerd of doorgegeven, noch mag de inhoud ervan aan derden worden bekendgemaakt.

De bovenstaande doelstellingen zijn ramingen op grond van bepaalde aannames en analyses van State Street Investment Management. Er is geen garantie dat de doelstellingen zullen worden behaald.

De hierin vermelde handels- en dienstmerken zijn de eigendom van hun respectieve eigenaars. Externe gegevensleveranciers geven geen garanties en doen geen uitspraken van welke aard dan ook over de nauwkeurigheid, volledigheid of stiptheid van de gegevens en kunnen niet aansprakelijkheid worden gesteld bij schade welke aard dan ook in verband met het gebruik van die gegevens.

© 2025 State Street Corporation.

Alle rechten voorbehouden.

8416181.1.1.EMEA.INST

Vervaldatum: 30-09-2026