Als de marktconcentratie toeneemt, groeien de kansen

Een systematische aanpak om te navigeren in een wereld van toenemende marktconcentratie

De afgelopen tien jaar zijn de wereldwijde aandelenmarkten steeds meer geconcentreerd geraakt. Een kleine groep megacap-technologiebedrijven, vaak de Magnificent Seven genoemd, is uitgegroeid tot meer dan een kwart van de MSCI World Index.

Hun opkomst spreekt tot de verbeelding van zowel beleggers als commentatoren. Door de jaren heen zijn er verschillende acroniemen ontstaan, van FANG en FAANG tot het nu alom gebruikte Magnificent Seven, die de veranderende thema’s rond technologisch leiderschap, platformdominantie en het recente commerciële potentieel van kunstmatige intelligentie weerspiegelen.

Ongeacht het label is de onderliggende trend duidelijk: het marktleiderschap is steeds meer geconcentreerd geraakt in een handvol bedrijven.

Voor institutionele beleggers biedt deze concentratie zowel kansen als uitdagingen. Deze bedrijven hebben de afgelopen jaren een doorslaggevende rol gespeeld bij het bepalen van de indexperformance en door hun omvang en strategische belang kunnen ze niet zomaar worden genegeerd in gediversifieerde portefeuilles.

Maar er rijst een belangrijke vraag: moet de alpha van portefeuilles ook afhangen van diezelfde kleine groep aandelen?

Het concentratiedilemma

Als de marktperformance gedomineerd wordt door een paar bedrijven, wordt actief beheer geconfronteerd met een moeilijke evenwichtsoefening.

Eén optie is om de dominante leiders te omarmen door middel van grote overwegingen. Als hun sterke performance aanhoudt, kan dit aanzienlijk bijdragen aan outperformance. Geconcentreerde posities verhogen echter ook het portefeuillerisico en maken beleggers sterk afhankelijk van één enkel marktverhaal.

Het alternatief is een positie innemen tegen de dominante namen, vooruitlopend op mean reversion. Toch laat de geschiedenis zien dat marktleiderschap langer kan aanhouden dan waarderingsmodellen suggereren, wat kan leiden tot langdurige perioden van underperformance.

Deze spanning is niet nieuw. Een soortgelijke dynamiek ontstond tijdens de technologiehausse aan het eind van de jaren 90, toen een klein aantal bedrijven, waaronder Cisco, Intel, Microsoft en Nokia¹, de wereldwijde aandelenindices domineerde, voordat het leiderschap zich uiteindelijk weer verbreedde.

Periodes van hoge marktconcentratie eindigen zelden op een voorspelbare tijdlijn en zelfs wanneer het leiderschap verschuift, is de volgende generatie winnaars zelden op voorhand duidelijk.

In deze omgeving moeten institutionele beleggers balanceren tussen deelname aan de marktleiders en het voorkomen dat hun invloed te groot wordt.

Een systematisch, benchmarkbewust alternatief

Eén manier om deze uitdaging aan te gaan is door middel van een benchmarkbewuste kwantitatieve beleggingsaanpak.

In plaats van grote posities te nemen binnen een kleine groep aandelen, beginnen benchmarkbewuste strategieën met de marktindex en bouwen ze portefeuilles op via veel kleinere actieve posities in het hele beleggingsuniversum.

Bij Robeco ligt deze filosofie ten grondslag aan de Global Developed Active Equities-strategie. Deze benadering gebruikt de benchmark als referentiepunt en past systematische aandelenselectie toe op duizenden bedrijven.

Het beleggingsmodel maakt gebruik van meerdere gevestigde rendementsbepalende factoren, waaronder fundamentele langetermijnfactoren zoals value en quality, dynamische indicatoren zoals momentum en winstherzieningen, en kortetermijnsignalen die veranderende marktomstandigheden vastleggen.

Door deze signalen te combineren kan de portefeuille zich aanpassen aan verschillende marktomgevingen, terwijl een overmatige afhankelijkheid van één stijl of factor wordt vermeden.

Belangrijk is dat risicobeheer centraal blijft staan in het proces. Door middel van eigen risicomodellering en portefeuillebeperkingen wordt de exposure gecontroleerd op het niveau van aandelen, sectoren en landen. Dit zorgt ervoor dat geen enkele individuele positie of thematische cluster het actieve risico van de portefeuille domineert.

Het resultaat is een portefeuille die is samengesteld uit honderden posities die allemaal een bescheiden bijdrage leveren aan de totale performance.

Alpha dankzij breedte

Deze structuur weerspiegelt een belangrijk principe van systematisch beleggen: alpha kan worden gegenereerd door breedte in plaats van concentratie.

Een analyse van de excess return van de strategie illustreert deze dynamiek. Over de periode van vijf jaar die eindigde in oktober 2025 werd het grootste deel van de alpha van de strategie² niet gegenereerd door posities in de Magnificent Seven, maar door het bredere universum van bedrijven in de ontwikkelde aandelenmarkten.

Met andere woorden, de strategie behoudt benchmarkbewuste posities in de zwaargewichten van de index, maar het grootste deel van de bijdrage aan de performance komt van de ‘lange staart’ van kansen buiten de meest besproken aandelen.

Een soortgelijk patroon komt naar voren als we kijken naar de active share. Slechts een klein deel van het verschil tussen de portefeuille en de benchmark is toe te schrijven aan de leidende megacap-technamen – het overgrote deel is afkomstig van gediversifieerde posities in de bredere markt.

Dit ontwerp is bewust gedaan. Door het actieve risico te spreiden over een groot aantal posities, vermijdt de strategie de binaire uitkomsten die geassocieerd worden met geconcentreerde posities, terwijl een aanzienlijke exposure naar bewezen rendementsbepalende factoren behouden blijft.

Waarom de lange staart belangrijk is

Het concept van de ‘lange staart van kansen’ weerspiegelt een bredere realiteit van de wereldwijde aandelenmarkten.

Waar de aandacht vaak uitgaat naar een handvol toonaangevende bedrijven, bevatten ontwikkelde aandelenmarkten duizenden beursgenoteerde bedrijven die actief zijn in verschillende sectoren en regio’s. Veel van deze bedrijven zijn onvoldoende onderzocht in vergelijking met de grootste aandelen en kunnen aantrekkelijke kansen bieden voor systematische aandelenselectie.

Een gediversifieerde, benchmarkbewuste benadering geeft beleggers toegang tot deze bredere verzameling kansen, zonder de structurele rol die largecapbedrijven spelen binnen marktindices op te geven.

In de praktijk betekent dit deelnemen aan de groei van dominante marktleiders en er tegelijk voor zorgen dat de performance van de portefeuille niet afhankelijk is van deze namen.

Veerkrachtige aandelenportefeuilles opbouwen

Voor institutionele beleggers benadrukt het huidige klimaat het belang van een evenwicht tussen exposure naar de markt en gediversifieerde rendementsbronnen.

Megacapbedrijven kunnen de indexperformance de komende jaren blijven bepalen. Maar de alphabronnen voor de lange termijn liggen vaak buiten de meest zichtbare namen aan de top van de markt.

Systematisch beleggen biedt een gedisciplineerd raamwerk om deze kansen te benutten. Door gediversifieerde aandelenselectie te combineren met benchmarkbewuste portefeuilleconstructie, kunnen beleggers navigeren door geconcentreerde markten met behoud van een brede en veerkrachtige aanpak om excess returns te genereren.

In markten waar zoveel aandacht uitgaat naar slechts een paar bedrijven, ligt de echte kans misschien wel bij de grote massa.

LEES MEER

¹ – De op deze pagina getoonde bedrijven dienen uitsluitend ter illustratie. Er kunnen geen conclusies worden getrokken over de toekomstige ontwikkeling van het bedrijf. Dit is geen koop-, verkoop- of houdaanbeveling.

² – In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. De waarde van uw beleggingen kan fluctueren.