Hier in Nederland genieten we al 80 jaar van vrede, voedselzekerheid en overvloed. We zijn daar zo aan gewend geraakt dat het bijna onmogelijk is om ons een leven voor te stellen zonder schoon water uit de kraan en winkels vol verse levensmiddelen. Door de snelle achteruitgang van de biodiversiteit komen deze zekerheden echter in gevaar. Dit maakt ons onnodig kwetsbaar in tijden van geopolitieke instabiliteit.

Als investeerders hebben we een belangrijke rol te spelen bij het versterken van de Europese weerbaarheid. Daarbij hoort ook het beschermen van onze natuurlijke hulpbronnen.

De ineenstorting van ecosystemen vormt een bedreiging voor de nationale veiligheid

De ineenstorting van natuurlijke ecosystemen, op grote schaal aangewakkerd door de kapitaalmarkten, maakt ons uiterst kwetsbaar. Vorige maand werd dit voor het eerst officieel erkend als een bedreiging voor de veiligheid. Een baanbrekend Brits overheidsrapport stelt dat “het verlies aan biodiversiteit de ecosysteemdiensten waarvan we als samenleving afhankelijk zijn, zoals water, voedsel, schone lucht en essentiële hulpbronnen, in gevaar brengt”.

In plaats van de ineenstorting van ecosystemen te beschouwen als een afzonderlijk probleem dat losstaat van de huidige geopolitieke instabiliteit, laat het rapport zien dat deze twee juist onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De ineenstorting van ecosystemen leidt tot conflicten en vice versa. Het is een vicieuze cirkel.

In een casestudy legt het rapport uit hoe de vernietiging van ecosystemen en klimaatgerelateerde droogte en overstromingen meer dan 300.000 boeren in Midden-Amerika hebben aangezet tot migratie, zowel binnen de regio als naar de VS. In het afgelopen decennium zijn al meer dan 250 miljoen mensen ontheemd geraakt als gevolg van klimaatverandering. Dit valt opvallend genoeg samen met de sterke toename van anti-immigratiesentimenten en alarmerende nieuwsberichten. Tegen 2050 zullen meer dan een miljard mensen in 31 landen te maken krijgen met massale ontheemding omdat hun land de ecologische crises niet langer het hoofd kan bieden.

Toenemende migratiestromen leiden tot onrust. En wanneer hulpbronnen als ruimte, voedsel en water schaars worden neemt de spanning verder toe. Dit wakkert polarisatie aan en zet politici aan tot protectionistisch beleid.

Pensioenspaargelden brengen onze belangrijkste hulpbron in gevaar

Gewapende conflicten, klimaatverandering, verlies van natuur en geopolitieke instabiliteit zijn nauw met elkaar verweven. Frustrerend genoeg worden ze ook nog eens verergerd door de kapitaalmarkten.

Voor elke dollar die wordt geïnvesteerd in de bescherming van de natuur, wordt er 30 dollar uitgegeven aan de vernietiging ervan. De ironie is dat een groot deel van dit geld afkomstig is uit onze pensioenen, beheerd door mensen aan wie we onze toekomst toevertrouwen. En dat terwijl ook het financiële systeem zelf ten onder zal gaan als de natuur bezwijkt: 57% van ’s werelds grootste bedrijven is rechtstreeks afhankelijk van de natuur en zal hard worden getroffen wanneer essentiële ecosysteemdiensten en natuurlijke hulpbronnen niet meer beschikbaar zijn.

Nu een nieuwe wereldorde zich aandient, zullen de nodige institutionele beleggers overwegen om zich uit bepaalde regio’s terug te trekken. Dit is de perfecte gelegenheid om middelen te heralloceren naar bescherming van de natuurlijke hulpbronnen waarvan we allemaal afhankelijk zijn.

Zoals ik in mijn vorige column al zei: het is niet de taak van pensioenfondsen om wapens te financieren. Dat is de verantwoordelijkheid van de overheid. Maar pensioengeld kan wel op andere manieren bijdragen aan het versterken van onze weerbaarheid.

Goed voor beleggers, goed voor de Europese weerbaarheid

Voedselzekerheid is van vitaal belang voor vrede en weerbaarheid. Om die te vergroten, moeten we de natuur beschermen, onze afhankelijkheid van mondiale toeleverketens verminderen en lokale productie optimaliseren. Door met de natuur samen te werken in plaats van ertegenin te gaan, hebben we een grotere kans op succes.

Landen met duurzame, natuur-inclusieve voedselsystemen zijn beter in staat om het hoofd te bieden aan potentiële bedreigingen, of die nu geopolitiek of klimatologisch van aard zijn. Natuur-inclusieve landbouwmethoden bieden een superieure voedselkwaliteit, meer werkgelegenheid en diversificatievoordelen ten opzichte van extractieve massaproductie.

Als vermogensbeheerders hebben we de plicht om risico’s te beperken, niet alleen voor de toekomst van Europa, maar ook voor de toekomst van onze klanten. Het is hun geld. En we hebben de verantwoordelijkheid om hen en hun kinderen geen schade te berokkenen. Institutionele beleggers mogen niet de geschiedenisboeken ingaan als degenen die de feiten ontkenden en de situatie verergerden. Het is wellicht laat maar we kunnen het tij nog steeds keHeteren.

Daarom zijn we bij Triodos IM momenteel bezig met de gezamenlijke ontwikkeling van een Nature-based Solutions-fonds dat conventionele landbouwgrond omzet in natuur-inclusieve landbouwpraktijken. Dit draagt niet alleen bij aan de lokale voedselzekerheid, maar helpt ook om de biodiversiteit te herstellen en tegelijkertijd koolstof vast te leggen in de bodem.

Investeren in de natuur is de enige weg vooruit. Door dit op grote schaal te doen, kunnen we lange termijn-rendementen behalen die de zelfvoorzienende kracht van Europa versterken, conflicten voorkomen en onze gezondheid beschermen. De benodigde structuren bestaan al.

Laten we niet langer wachten en nu investeren in de weerbaarheid van Europa.